İnternet üzerinde telif hakları ile ilgili semboller çoklukla tam olarak ne ifade ettikleri bilinmeksizin kullanılmakta.

Copyright

Bunun akla gelen ilk örneği © sembolü. Bu © işareti ingilizce Copyright kelimesini sembolize eder. Kullanıcılar bu © işaretini genellikle internet sitelerinin/bloglarının alt satırına (footer) yazmakla sitenin/blogun telif haklarını koruduklarını düşünürler. Ancak bu © işaretini yazmak ya da yazmamak arasında somut bir fark yoktur.

Copyright kelimesi ‘copy’ (kopyalamak) ve ‘right’ (hak) kelimelerinin birleşmesinden oluşmaktadır. Kelime ilk kullanıldığı sıralarda kopyalama ya da  çoğaltma hakkı anlamına gelmekteyken bugün daha genel bir anlamda telif hakları anlamında kullanılmaktadır. Aşaığda örnek kullanımlarını göreceksiniz.

© abc.com 2009

Copyright abc.com

Her Hakkı Saklıdır!

Her Hakkı Mahfuzdur!

Bu kullanımların hepsi de aynı anlama gelmekle birlikte ilgili eserin telif haklarının korunduğunu belirtirler. Ancak pek bilinmeyen şöyle bir durum var ki bu ifadelerin varlığı ya da yokluğu hiçbirşey ifade etmezler. Eser sahibi eseri üzerindeki haklardan birkaçını ya da tamamını açıkça üçüncü bir kişiye devretmedi ise bu hakları zaten korunmaktadır. Yani bu örneklerden herhangi biri sitenin/blogun altında yazmasa da o sitenin içerdiği eserlerin telif hakları korunmaktadır.

Peki telif hakkı nedir?

Telif hakkı, herhangi bir bilgi veya düşünce ürününün kullanılması ve yayılması ile ilgili hakların, yasalarla belirli kişilere verilmesidir. (wiki)

Telif hakkı aslında hangi haklardan oluşur?
Telif hakları genel olarak Manevi ve Mali Haklar olmak üzere iki kısım haklardan oluşur.

Manevi Haklar:

  1. Kamuya Sunma (Umuma Arz) Hakkı
  2. Eser Sahibi Olarak Tanıtılma (Adın Belirtilmesi) Hakkı
  3. Eserde Değişiklik Yapılmasını Önleme Hakkı

Mali Haklar:

  1. İşleme Hakkı
  2. Çoğaltma Hakkı
  3. Yayma Hakkı
  4. Temsil Hakkı
  5. İşaret, Ses ve/veya Görüntü Nakline Yarayan Araçlarla Umuma İletim Hakkı

Neler telif hakkı kapsamında korunmaktadır?

Fikir ve sanat eserleri telif hakkı kapsamında korunmaktadır. Eser kavramı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nda şu şekilde tanımlanmıştır.

TANIMLAR

Madde 1/B - (Ek madde: 03/03/2001 – 4630/2. md.)

Bu Kanunda geçen tanımlardan;

a) Eser: Sahibinin hususiyetini taşıyan ve ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsullerini,

Bloguma yazdığım yazı da bu tanımın içinde mi?

Fikir ve Sanat Eserleri tanımı uygulamada çok geniş yorumlanmaktadır. Öyle ki aşağıda sayılan iki şartı sağlayan tüm eserler bu tanım içerisinde yer bulabilmektedir;

  1. Sahibinin hususiyetini taşıma.
  2. Kanunda sayılan 4 gruptan (ilim ve edebiyat eserleri, musiki eserleri, güzel sanatlar eserleri, sinema eserleri) birisi içerisinde yer alma.

Daha detaylı yazılar için bir süre beklemelisiniz. ;)